Afrikaanse maskers & relikwieën
Van kinds af aan ben ik al gefascineerd geweest door Afrikaanse maskers. De schoonheid en kunstzinnigheid waarmee ze zijn gemaakt. De maskers die zelfs karel Appel hebben beïnvloed bij het vervaardigen van zijn kunstwerken. Toen wij steeds meer reizen gingen maken naar West Afrika ben ik deze maskers gaan verzamelen. Dit is slechts een hele kleine selectie van de collectie. Mocht u interesse hebben om de rest van de verzameling te bekijken stuur ons dan even een mailtje.
De maskers staan aan de basis van het sociale leven. Hoewel de maatschappelijke structuren in Afrika grote verschillen vertonen, spelen de geheime broederschappen en de maskers waarmee zij hun optreden camoufleerden overal een cruciale rol bij de handhaving van het gezag, de uitoefening van sociale controle en het tegengaan van ongewenst gedrag.
Kota relikwieen / maskers, Gabon Mahongwe
















De afbeeldingen hierboven zijn Kota relikwieën. Deze beelden werden gebruikt in vooroudercultussen en ceremonieën. Sommige van deze stonden als beschermers op geweven Rotan manden, waarin oa. de beenderen van voorouders bewaard werden. Maar ook werden beenderen soms verwerkt in het beeld zelf. Ze beelden een irreëel wezen uit, dat meer heeft van een schim dan van een persoon en lijkt te dienen als verblijfplaats voor de geest van de gestorvene. Gedurende initiatieriten werden de schedels uit de manden gehaald. Het doel van deze riten was het onderhouden van nauwe contacten tussen de levenden en de bovennatuurlijke wereld. Het leven werd door deze culturen slechts gezien als een kortsstondig onderdeel van een kosmisch geheel. De wereld van de geesten en de dood, was niet minder reëel . Alle sculpturen hadden namen, die bekend waren aan iedereen van de stam.
De maskers hier links afgebeeld worden gebruikt in rituelen om evenwicht te herstellen, zowel in lichaam als in de gemeenschap. Maskers met een scheef gezicht verwijzen naar ziekte, verlamming of epilepsie. De zieke is behekst en zijn fysieke en spirituele welzijn is verstoord. Deze moet weer in balans gebracht worden. Ook kunnen ze dienen als waarschuwing of les over de gevaren van disharmonie met de spirituele wereld. Het zwart/ wit in de maskers duidt op de strijd tussen leven en de dood. Het symboliseert dualiteit en tegelijkertijd de harmonie tussen deze tegengestelde krachten. Het ritueel met het masker gaat ook over begrip krijgen voor de zieke. Dat men de zieke niet belachelijk moet maken, iedereen kan ten prooi vallen aan ongeluk. Picasso liet zich door deze maskers inspireren.
Klokkenluider
Ziektemaskers, Congo, Pende
Woningbeschermer






Apenmaskers en paspoortmaskers, Congo, Hemba
Hiernaast zijn twee soorten apenmaskers afgebeeld. De eerste twee worden gebruikt in begrafenisrituelen en de derde heet ook wel paspoortmasker en dient als een soort paspoort ter identificatie en wordt meegenomen als men op reis ging. Alle deze maskers zijn een verbeelding van een soort 'aapmens'. Aapmensen, belichamen dat wat de menselijke identiteit verdeeld, soms ten goede maar ook ten kwade, en zelfs kan vernietigen. De "aapmens" gedraagt zich abnormaal, onvoorspelbaar, verwarrend en angstaanjagend. Het is de afgezant van het hiernamaals en belichaamt de dood. Het is een zeer belangrijk symbool in de Hemba cultuur. Het So'o —Aapmasker wordt gebruikt bij begrafenissen, tijdens een soort festival. Het is een manier om de rouwperiode af te sluiten. Zoals de dood de normale orde van het dagelijks leven verstoort en in het hiernamaals andere, voor ons mensen niet te bevatten wetten gelden. Als een allegorie van de dood, verstoort de gemaskerde de vrede en de harmonie. Meteen illustreert hij de ambigue staat waarin de overledene zich tijdelijk bevindt: tussen de levende gemeenschap en de voorouderwereld. De Aap, een wezen van het woud, symboliseert op die manier de overgang van de overledene naar de andere wereld, de wereld van de kaolien en van de geesten.
































Nigeria, Katana
Burkina Faso, Mossi
Burkina Faso, Mossi
Ivoorkust, Baule
Burkina Faso, Mossi
Ivoorkust Guro
Ivoorkust Guro
Gabon, Fang
Mali, Marka
Gabon, Fang
Meer maskers
